top of page

Álvares de Azevedo

Foto do escritor: Jefferson Sarmento
Jefferson Sarmento
19 de mai. de 2025
3 min de leitura

Atualizado: 9 de jun. de 2025

O poeta que ouviu a melancolia sussurrar


Imagem representativa de Álvares de Azevedo.
Entre a pena e a morte.

Imagine um jovem de vinte anos, estudante de Direito, morando entre livros, ideias e sonhos febris em meio às sombras das arcadas do Largo de São Francisco. Um rapaz que escrevia como quem vive e vivia como quem pressentia o fim. Álvares de Azevedo é esse nome — uma das vozes mais intensas, contraditórias e fascinantes da literatura brasileira.


Nascido em 1831, em São Paulo, ele viveu rápido e escreveu como se cada linha fosse uma despedida. Morreu antes dos 21, vítima de uma tuberculose que já sussurrava no peito enquanto ele ainda declamava versos em saraus e rabiscava peças teatrais nas madrugadas insones. Mas não é só a brevidade de sua vida que o torna lendário: é o que ele foi capaz de fazer com ela.


Se eu morresse amanhã, viria ao menos Fechar meus olhos minha triste irmã; Minha mãe de saudades morreria,        Se eu morresse amanhã!

Álvares de Azevedo pertence à segunda geração do Romantismo brasileiro — o ultrarromantismo — marcada por uma entrega absoluta à imaginação, à morbidez, à angústia e ao desejo. Se o Romantismo já gostava de sombras, o ultrarromântico mergulhava de cabeça no abismo. E Azevedo, com seu olhar trêmulo entre o tédio existencial e a ironia escancarada, escreveu como quem senta num túmulo e ri da própria dor.

Noite na Taverna
Noite na Taverna em capa dura pela Tramatura. Clique na imagem para conhecer nossa edição especial.

Sua poesia, reunida na célebre Lira dos Vinte Anos, é uma orquestra de dualidades. A pureza idealizada de um amor impossível vive lado a lado com a volúpia do desejo carnal. A esperança esbarra na náusea. A flor da adolescência se desfaz em crânio e caveira. Para ele, o poeta era uma alma dilacerada entre o céu e o subsolo. E é esse contraste que pulsa em cada página.



Noite na Taverna e Macário: todo o lirismo gótico de Álvares de Azevedo


Mas talvez nada resuma tão bem o gênio e o delírio de Manoel Antônio Álvares de Azevedo quanto Noite na Taverna e Macário, que a Tramatura reuniu em duas edições primorosas na Biblioteca Clássica de Espantos e Assombros. Em Noite na Taverna, o leitor adentra um espaço escuro e enevoado onde jovens libertinos — meio poetas, meio condenados — narram histórias de assassinato, incesto, vício e morte como se brindassem à decadência.


Uma noite, e após uma orgia, eu deixara dormida no leito dela a condessa Bárbara. Dei um último olhar àquela forma nua e adormecida com a febre nas faces e a lascívia nos lábios úmidos, gemendo ainda nos sonhos como na agonia voluptuosa do amor.

Já em Macário, o autor assume o palco da dúvida e da filosofia: entre um pacto fáustico e uma crítica mordaz à hipocrisia burguesa, o jovem protagonista transita entre razão e devassidão, ideal e desilusão.


Uma noite encontrei na rua uma vagabunda. A noite era escura. Eu ia pelas ruas à toa... Segui-a. Ela levou-me à sua casa. Era um casebre. A cama era um catre: havia um colchão em cima, mas tão velho, tão batido, que parecia estar desfeito ao peso dos que aí haviam-se revolvido. Deitei-me com ela.
Macário
E que tal conhecer a edição especial de Macário, da Tramatura?

Ambas as obras são verdadeiros tratados do desespero romântico, da ironia que ri do inferno e da beleza que se esconde nas ruínas. São também, como observa a crítica especializada, expressões de uma juventude que lia Byron, Goethe, Musset e se via como pária do próprio tempo — sensível demais para o mundo, intenso demais para viver.


Álvares de Azevedo não é apenas um autor de seu tempo. É um autor do limite. Viveu na fronteira entre o século e a eternidade, entre o sarcasmo e o lirismo, entre o livro e a lápide. Ler Álvares hoje é redescobrir o jovem que escreveu como quem sangra, que fez da literatura um espelho partido da alma humana. E que, mesmo morto há mais de 170 anos, ainda sussurra — em noites de taverna, em monólogos com o diabo ou em versos que falam de amores que não aconteceram — o medo e a beleza de estar vivo.


Álvares de Azevedo
Álvares de Azevedo - arte de Rubens Angelo.

27 comentários

Avaliado com 0 de 5 estrelas.
Ainda sem avaliações

Adicione uma avaliação
Convidado:
há 8 horas

kuwinvn.co nhìn qua thì mình thấy dễ theo dõi nhất ở chỗ nội dung trò chơi được chia thành từng nhóm riêng. Mình không thích kiểu mở một trang lên là gặp cả đống tên chen nhau, muốn tìm gì cũng phải đọc hết một lượt, nên cách sắp xếp này khá hợp mắt. Chưa cần bấm vào từng trò vẫn biết phần nào với phần nào, đỡ phải đoán. Mình cũng để ý trang có nhắc đến thông tin giới hạn và hỗ trợ trong mục chơi có trách nhiệm. Phần đó mình chưa đọc kỹ nên không nói thêm, nhưng có chỗ để tìm hiểu thì vẫn tiện hơn. Mới lướt sơ nên mình chỉ nhận xét vài…

Curtir

Convidado:
30 de out.

Khuyến Mãi LLwin có cái mình thấy khá tiện là ghi điều kiện ngay trong phần nói về tiền thưởng, đỡ phải đọc một chỗ rồi mò sang chỗ khác tìm tiếp. Như khoản thưởng đăng ký, trang ghi vòng cược 10x trong 7 ngày nên đọc đến đó là biết không phải cứ nhận xong thì rút được luôn. Mình hay lướt nhanh nên những đoạn nói rõ thế này dễ lọt vào mắt hơn, chứ chỉ thấy con số thưởng thì cũng chưa biết phải hiểu sao. Chưa xem hết các ưu đãi nên mình chỉ nói chút về cách trình bày thôi, câu chữ nhìn chung dễ đọc, không quá rối. Trên trang, tiêu đề thưởng không…

Curtir

darrylvar.g.as1384
18 de out.

https://thoitiethomnay.org/hue/ngay-mai/ mình bấm vào thử vì đang tính mai có nên giặt phơi mấy đồ dày không. Giao diện nhìn khá thoáng, kéo xuống là thấy ngay phần dự báo theo giờ, có nhiệt độ với độ ẩm nên mình canh lịch ra ngoài cho đỡ bị mưa bất chợt. Mình cũng để ý họ có mấy dòng gợi ý kiểu “nếu xác suất mưa thấp thì phơi chăn ga ok”, đọc nhanh mà thấy hợp lý chứ không dài dòng. Thích nhất là thông tin cập nhật có ghi rõ thời điểm cập nhật ở ngay phần bản tin, cảm giác dữ liệu mới chứ không phải để lâu. Nói chung lướt vài phút là nắm được, vì các…

Curtir

Convidado:
14 de out.

iwinclub mình thấy mấy bạn nhắc hoài nên cũng bấm vào coi thử cho biết thôi. Mình không có ngồi đọc kỹ hay tham gia gì, chỉ lướt qua xem họ làm giao diện kiểu nào. Ấn tượng ban đầu là trang nhìn khá thoáng, không bị nhét chữ dày đặc nên đỡ mỏi mắt. Mấy phần thông tin được chia thành từng khối rõ ràng, nhìn cái là hiểu đang ở mục nào, kiểu sắp xếp gọn gàng nên lướt nhanh vẫn bắt kịp. Mình cũng thích cái menu đặt khá dễ thấy, chuyển qua lại không phải mò lâu, cảm giác mượt và trực quan. Nói chung vào vài phút là quen tay vì các khối nội dung…

Curtir

Convidado:
12 de out.

Tỷ lệ kèo ColaTV mình thấy mọi người nhắc hoài nên tiện tay vào thử cho biết thôi. Vừa mở lên là thấy trang làm kiểu chia khối rõ ràng, nhìn cái là phân biệt được phần nội dung chính với mấy bảng thông tin bên cạnh, nên lướt nhanh không bị rối. Mình không đọc sâu gì đâu, chỉ thử bấm qua vài mục xem có dễ tìm không, thì thấy menu để ngay chỗ dễ nhìn, chuyển qua lại cũng mượt, không phải kéo lên kéo xuống nhiều. Kiểu này hợp mấy lúc chỉ muốn xem nhanh rồi tắt, vì thông tin nằm gọn trong từng khung. Nói chung cảm giác giao diện sạch sẽ, chữ với bảng…

Curtir
bottom of page